Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ , ΠΟΙΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ;

Γράφει ο Τάσος Συμεωνίδης 
Ακαδημαϊκός Σύμβουλος
Η λέξις «επανάσταση» αποτελεί άρτον επιούσιον για το ατελείωτο πλήθος ειδημόνων, πολιτικών, σχολιαστών, κομματικών «γραφιάδων», και γενικώς όλων εκείνων που επιμένουν ότι, επιτέλους, η μεγάλη Αλλαγή θα ξεπηδήσει «από τα κάτω», ήτοι από τον σοφό, αυθεντικό, και γενναίο Λαό μας. Η εμπειρία της Νεώτερης Ελλάδας εξ άλλου είναι γεμάτη με επαναστάσεις παντός είδους και περιεχομένου: από εθνεγερσίες (που πάντως ξεκίνησαν εκτός ελλαδικού χώρου) και στρατιωτικά κινήματα μέχρι ανταρσίες, δικτατορίες, και αιματοκυλίσματα που εναλλάσσονται στις σελίδες της ιστορίας με ρυθμό μετρονόμου. Όλες αυτές οι επαναστάσεις και «επαναστάσεις» οδήγησαν, με μαθηματική ακρίβεια, σε νέα δεινά, διαψευδόμενες ελπίδες, πολιτικές αναταραχές, και «δημοκρατίες» για τις οποίες «δεν υπάρχουν αδιέξοδα» αλλά μόνον στασιμότητα, διαφθορά, κατάλυση των νόμων, αναθεωρήσεις συνταγμάτων, εκλογικοί νόμοι, και αναδείξεις προέδρων της δημοκρατίας με ταχυδακτυλουργικούς τρόπους που μόνον το ελληνικό δαιμόνιο μπορεί να σκαρφιστεί.

Η κατάρρευση της χώρας, που ξεκίνησε αθορύβως το 1974, και επιβεβαιώθηκε οπερετικά - κωμικοτραγικά στην διαπασών στο ακριτικό Καστελόριζο από τον αφανιστή ΓΑΠ τον Απρίλιο του 2010, έδωσε και δίνει άπειρες αφορμές για αναλύσεις των επομένων μορφών «επανάστασης» που χρειάζεται η Ελλάς για να σταθεί και πάλι στα πόδια της (αν βεβαίως υπάρξει όχι ένα αλλά πολλά θαύματα συμβαίνοντα ταυτοχρόνως). 

Ακατάσχετη ροή δημοσίου λόγου μας προσφέρει πλήθος «εναλλακτικών» όπως, π.χ., την «επανίδρυση» του (ανύπαρκτου) ελλαδικού κράτους, τον «εκσυγχρονισμό» (έννοια ήδη χρεοκοπημένη ως το ανέκδοτο της οκταετίας 1996 - 2004), την αλλαγή «ρότας» με αριστερίστικες παραλλαγές, και στα διάφορα «πρωτόβγαλτα» των κομματικών φωστήρων μηδαμινής παιδείας, πολιτικής ικανότητος, και νοητικής ισορροπίας.

Το κεντρικό σουξέ της σημερινής πολιτικό-κοινωνικής αλεξίας είναι πλέον οι «δράσεις». Οι αόριστες αυτές «δράσεις», ακούμε συνεχώς, μπορούν να γίνουν το εύφορο έδαφος για τους σπόρους της Εξέγερσης. Το ό,τι οι «δράσεις», που αντικατέστησαν δι ́αναγκαστικού νόμου τις ενέργειες, προετοιμασίες, πρωτοβουλίες κ.λπ., υποφέρουν από την αθεράπευτη μπουρδολογία και απουσία περιεχομένου που διακρίνει τους σημερινούς μας ταγούς δεν φαίνεται να ενοχλεί κανέναν. Αρχίζουμε λοιπόν και πάλι με ελλιπή μαγιά, μεγαλοστομίες, αφρισμούς, και αφορισμούς. Επιμένουμε επιπλέον στην εξεύρεση οδών για να προσεγγίσουμε το «νέο αφήγημα», που θα συντονίσει τις όποιες «δράσεις», έχοντας αρπάξει τον αγγλικό όρο narrative του οποίου η εννοιολογική εξήγηση καμιά σχέση δεν έχει με το ελληνικό «αφήγημα», το λογοτεχνικό δηλαδή είδος του πεζού λόγου που στηρίζεται στην ευφράδεια και παραστατικότητα του αφηγητή. Έτσι, πριν καν αρχίσουμε την αναζήτηση, η γλωσσική σύγχυση και η νεφελώδης «λογική» έχουν και πάλι εγκατασταθεί ως τα θεμέλια της εξεύρεσης της σωτήριας διεξόδου από το σημερινό καταστροφικό «αφήγημα» των μνημονίων, των κατοχικών απαιτήσεων μιας χρεοκοπούσης «ενωμένη Ευρώπης», την επιβολή επιτρόπων γκαουλάϊτερ, και την υπόσχεση Βερολίνου και συναφών να αφανίσουν σταδιακώς τους αγενείς, μεθοκοπούντες, διεφθαρμένους, και αυθάδεις «έλληνες».

Ποια είναι λοιπόν η «Επανάσταση» που θα φέρει την πολυπόθητη Εξέγερση του καταπιεσμένου Λαού, την ανάσταση των δικαίων του, και την κατάλυση της Νέας Κατοχής;
Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για το ξέσπασμα της;
Πώς μπορεί θα οργανωθεί; 
Πώς διαμορφώνεται η ηγεσία της και από πού προέρχεται;

Μέχρι στιγμής οι «αντιπαραθέσεις» (διάβαζε «συζητήσεις») για ποιάν «επανάσταση» επιτέλους θέλουμε εξαντλούνται σε διαξιφισμούς μεταξύ των επαγγελματιών του είδους — δηλαδή τους χρεοκοπημένους σοβιετικούς, τους παραποιητές των όρων και των εννοιών, τις «ανένταχτες σέχτες» των περιθωριακών «μαχητών πόλης», και τους κατά φαντασίαν «φιλοσόφους», που γενικώς απεχθάνονται την ονομασία «Έλληνας», και αναλώνονται σε αλλήθωρες ερμηνείες των νεφελωδών θεωριών εκείνων που πιστεύουν ότι ανακάλυψαν το Άγιον Ποτήριον. Καμιά απολύτως συμμετοχή από τους «σοβαρούς» πρωταγωνιστές της δημοσίας ζωής. Άχνα από τους «μεταρρυθμιστές» πολιτικούς. Και άκρα του τάφου σιωπή από την «διανόηση» που ναι μεν μπορεί να διανοείται, πλην όμως, ως φαίνεται, βρίσκεται σε ύπνον βαρύν και εκφυσώντα λόγω της πνευματικής της προφανώς κοπώσεως.

Η ελληνική κοινωνία ομοίως φαίνεται ελάχιστα προετοιμασμένη για την επανάσταση, όποια και αν είναι αυτή. Παρ όλες τις ακραίες αγριότητες των δανειστών μέσω του «μηχανισμού στήριξης», π.χ., τα εκτρώματα δουλικής «πολιτικής» που γεννήθηκαν από τις δήθεν κυβερνήσεις από το 2010 και μετά, και την απόλυτη κατάρρευση της «δυνατής» Ολυμπιακής Ελλάδας, κανείς, καμιά, και κανένα δεν μπόρεσαν να εκφράσουν το επιμόνως φημολογούμενο αίσθημα εξέγερσης του Λαού και να το μεταφράσουν σε κινητοποίηση με στόχο την ανατροπή (ή, όπως θέλουν οι σημερινοί μας σχολιαστές, σε «δράσεις» αναλόγου «στόχευσης»).
Οι ταραχές του 2010-2012, που τόσο πολύχρωμο κινηματογραφικό υλικό χάρισαν στα «μέσα», εντός και εκτός της χώρας, δεν είχαν κανένα απολύτως ουσιαστικό αποτέλεσμα. Με τα δακρυγόνα να πνίγουν δικαίους και αδίκους στο κέντρο της Αθήνας, οι εκλεγμένοι άρχοντες ψήφιζαν με αλληλό-συχαρίκια τον εξανδραποδισμό όλων —κινητών, ακινήτων, ζώντων, και αποθανόντων. 
Έργο κυρίως άναρχο- ομάδων με απροσδιόριστες πολιτικές κι άλλες συνδέσεις, οι ταραχές κινητοποίησαν ελάχιστο ποσοστό της λεγόμενης καθώς πρέπει κοινωνίας πέραν των «Αγανακτισμένων». Καμιά έγερση με αγριεμένα πλήθη να απαιτούν αλλαγές και να απειλούν ευθέως τους άχρηστους «ηγέτες», και καμιά «βελούδινη», ή έστω μάλλινη, εξέγερση ή μια «Ελληνική Άνοιξη» με τους ατίθασους να σαρώνουν και να αφοπλίζουν τους αυταρχικούς συνεργαζόμενους με τους δανειστές και δήθεν διαπραγματευόμενους με την τρόικα. 

Ο «κορμός» του ελληνικού λαού, οι «νοικοκυραίοι» αλλά και μικρομεσαίοι που εξακολουθούν να αποδεκατίζονται καθημερινά και βάναυσα από τα μνημόνια και τους «έλληνες» υπαλλήλους τους, βρίσκεται σε απόλυτη φοβική νάρκωση. Ούτε καν μια πραγματικά δυναμική γενική απεργία όπως εκείνη της 23/2/1943, που έβγαλε στους δρόμους 60.000 κατοίκους της τότε Αθήνας και κάτω από τα όπλα των κατακτητών και της αστυνομίας κατέλαβε το Υπουργείο Εργασίας και έκαψε τους καταλόγους πολιτικής επιστράτευσης. Οι άοπλοι διαδηλωτές άφησαν τότε πίσω τους 18 νεκρούς και σχεδόν 200 τραυματίες —με τους Ιταλούς κατοχικούς να βγάζουν μέχρι και εφίππους καραμπινιέρους στους δρόμους. Αλλά η πολιτική επιστράτευση καταργήθηκε με απόφαση των Ναζί κατακτητών εν καιρώ πολέμου στις αρχές Απριλίου της ίδιας χρονιάς, μια εβδομάδα και κάτι μετά τις συγκρούσεις των πάνοπλων με τους αόπλους.

Το άμεσο και αναπόφευκτο συμπέρασμα των ανωτέρω είναι ότι σήμερα ουδείς δαρμός, εμπαιγμός, και βιασμός, και ουδεμία βάσανος, υποδούλωση, και προσβολή είναι σε θέση να πείσουν τον «κυρίαρχο λαό» ότι η ελευθερία και ανεξαρτησία δεν χαρίζονται αλλά κερδίζονται, πολλές φορές με αβάστακτες θυσίες. Η τελευταία γενιά που είχε την διάθεση για τέτοιες θυσίες ήταν η γενιά του ́40.

Για ποια επανάσταση λοιπόν ομιλούμε; 

Επανάσταση με διατήρηση «κεκτημένων» είναι αδύνατη.

Επανάσταση με περιχαράκωση στο ιδιωτικό και αφορισμό του κοινωνικού δεν υπάρχει. 

Επανάσταση με παντοδύναμα «δίκτυα εξυπηρέτησης» εγκατεστημένα σε κομματικά γραφεία και παχύσαρκους «συνδικαλιστές» με τρεις μισθούς και κρατικό αυτοκίνητο δεν ξεκινά με τίποτα. 

Επανάσταση με τον μονοκεντρισμό της κατανάλωσης (με δανεικά) ως το μέτρο της «ευμάρειας» αυτο-αναιρείται.

Επανάσταση με το τριβέλισμα και τραύλισμα περί «ατομικών δικαιωμάτων» ως τον απώτατο θρησκευτικό στόχο της Εξέγερσης έχει αποτύχει.

Επανάσταση με πολιτικά κόμματα σε πλήρη εγκεφαλική αδράνεια, και εξαρτημένα από «διαπλεκόμενους», τα βρίσκει μπαστούνια. 

Επανάσταση με δήθεν κυβερνήσεις που καθημερινά αυτο-γελοιοποιούνται• με «ηγεσίες» παντός είδους και κατάταξης που ασχολούνται μόνο με «στρογγυλά τραπέζια» και βαθυστόχαστες αναλύσεις του Διαφορετικού• και με Παιδεία που έχει προ πολλού μεταμορφωθεί σε «παράγκα», κατά τον κρατούντα όρο που έχει επιβληθεί από τα «μέσα», δεν μπορεί να υπάρξει ούτε καν σαν όρος ενός πολιτικά «ανατρεπτικού» διαλογικού προβληματισμού.

Επανάσταση με πατέρες και μητέρες του Έθνους να ψηφίζουν ως κοπάδι την νομιμοποίηση της οικονομικής και φυσικής εξόντωσης εκατομμυρίων• με λήσταρχους «εθνικούς προμηθευτές» να σφετερίζονται τον εθνικό προϋπολογισμό• με εξωφρενικές ασυλίες εγκληματιών που πληρώνουν όσο όσο για να συνεχίσουν ανενόχλητοι•και με γενική κοινωνική αποσύνθεση που πνίγει τους ελάχιστους πλέον Πατριώτες, ανατρέπεται πριν καν συζητηθεί.

Η επανάσταση έτσι αναγκαστικά θα περιμένει, όπως λέγει ο ποιητής, μέχρι
«να σβήσει ο ήλιος 
να σβήσει η αυγή 
και στα αγνάντια το φως να σκοτεινιάσει». 
Έτσι, το σκοτάδι γίνεται η μονιμότητα της εθνικής ύπαρξης με την χρεοκοπία –ηθική, υλική, εκπαιδευτική, κοινωνική, πολιτική– να ορίζει το αύριο.

Το επόμενο λοιπόν ερώτημα για «ικανούς λύτες», που λένε και οι κονσερβοποιοί της γλώσσας μας: ανάκαμψη, ποια ανάκαμψη;

Πηγή RIEAS

Ο ΠΕΡΙΕΡΓΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ Μ.Κ.Ο. !!!

Πολλά από τα κονδύλια που έχουν διατεθεί στην Ελλάδα για το μεταναστευτικό, ύψους μισού δισ., έχουν καταλήξει σε ΜΚΟ και σε διεθνείς οργανισμούς 

Απίστευτες καταστάσεις συμβαίνουν με τις διάφορες ομάδες ημεδαπών και αλλοδαπών, που εμφανίζονται άλλοτε με νόμιμο τίτλο, άλλοτε ως ομάδες πρωτοβουλιών και αλληλεγγύων.

Η δράση τους έχει καταγγελθεί -μέχρι ισλαμική προπαγάνδα γινόταν, με το κράτος να υποχρεωθεί να απομακρύνει τον θρησκευόμενο ισλαμιστή, που είχε στήσει και «τσαντίρι τζαμί»!-, με ελάχιστες να είναι οι περιπτώσεις, όπου ομάδες εθελοντών προσφέρουν όντως ωφέλιμο έργο. Άλλες αισχροκερδούν, ενώ υπήρξε περίπτωση ΜΚΟ που διευκόλυνε το ταξίδι μεταναστών από τα παράλια της Τουρκίας στα ελληνικά νησιά.

Σε παλαιότερη έρευνα του Lesvos Post είχε διαπιστωθεί ότι υπάρχουν οργανώσεις, ΜΚΟ, εθελοντές (και ξένοι) που για μια φωτογραφία σκοτώνονται πάνω από τις βουλιαγμένες βάρκες.

Όπως καταγγέλθηκε, εθελοντές, ΜΚΟ και οργανώσεις που πλέον ξεπερνούν τους κατοίκους των χωριών της Λέσβου, μαλλιοτραβιούνται πάνω από τις κατεστραμμένες βάρκες για το ποιος θα διασώσει ένα παιδάκι ή μια γυναίκα με σκοπό να φωτογραφηθεί από τους εκατοντάδες φωτογράφους που βρίσκονται στην Λέσβο, ξένους και Έλληνες, ώστε την επόμενη ημέρα να είναι πρωτοσέλιδο σε ειδησεογραφικά site και εφημερίδες της Ελλάδας ή του Εξωτερικού....

Αυτό ανταλλάσσεται με κάποια επιχορήγηση, αφού οι φωτογραφίες εμφανίζουν τα μέλη της ΜΚΟ να διασώζουν μετανάστες. Ποιος θα αμφισβητήσει την αυθεντικότητά τους; Άλλωστε, τέτοιο υλικό αποτελεί πρώτη ύλη για θεαματικότητα στους τηλεοπτικούς σταθμούς της υφηλίου.

Υπάρχουν επίσης καταγγελίες που αναφέρουν ότι το κέντρο της Μόριας, στο οποίο συνέβησαν προχθές δραματικά γεγονότα, διοικείται ουσιαστικά από διάφορες ΜΚΟ που δεν αφήνουν να πλησιάσει κανένας άλλος αν δεν φέρουν τα διακριτικά των συγκεκριμένων ΜΚΟ. Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές στο βωμό της δημοσιότητας διάφορες ΜΚΟ έχουν καταλάβει παραλίες κυρίως της Συκαμιάς, με σκοπό μόνο αυτές να διασώζουν πρόσφυγες απαγορεύοντας την πρόσβαση σε εθελοντές και ντόπιες οργανώσεις ακόμα και σε στελέχη του λιμενικού...

Και γιατί δείχνουν τέτοια δραστηριότητα; Για το χρήμα. Η ελληνική κυβέρνηση, δια του ακαταλλήλου και ιδεοληπτικού Μουζάλα, είτε λόγω της δεδομένης ανικανότητάς της να παράγει έργο, είτε σκοπίμως, επέτρεψε την διαχείριση των βοηθημάτων ΟΗΕ και Ε.Ε. στις ΜΚΟ, και να παρατηρείται το μεγάλο φαγοπότι από ορισμένες. Η κατάσταση έχει οδηγηθεί σε τέτοιο σημείο ώστε για να διαχειριστεί η Ελλάδα την Ευρωπαϊκή οικονομική βοήθεια θα χρειαστεί την ευρωπαϊκή βοήθεια στην διοίκηση, όπως προσφυώς αναφέρεται σε άρθρο του Defence-Point.

Η απαράδεκτη κατάσταση του ελληνικού Δημοσίου, η δυσκαμψία και η γραφειοκρατία, έχουν οδηγήσει σε μια κατάσταση όπου ενώ υπάρχουν διαθέσιμα ευρωπαϊκά κονδύλια προς αξιοποίηση για τη ρύθμιση του μεταναστευτικού προβλήματος, μένουν αδιάθετα. Οι Ευρωπαίοι μάς ψέγουν για τις «επιδόσεις» μας και προαναγγέλλουν την άφιξη στην Αθήνα κοινοτικών αξιωματούχων για να βοηθήσουν την ελληνική πλευρά, ώστε να γίνει πιο αποτελεσματική. Το μαύρο πρόβατο της Ένωσης για μια ακόμη φορά…

Πώς είναι δυνατόν να γίνονται τόσες δαπάνες από ελληνικής πλευράς και η ασύλληπτου μεγέθους γραφειοκρατία που συνεπάγεται δαπάνη χρόνου, να μην αφήνει τη διεκδίκηση από ελληνικής πλευράς χρημάτων τα οποία υπάρχουν και περιμένουν; Η εξέλιξη αυτή είναι δυστυχώς κόλαφος για τον Γιάννη Μουζάλα, οι επαφές του οποίου με Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και η υπερβολική εμπιστοσύνη και απευθείας συνεργασία φαίνεται πως έχει δημιουργήσει προβλήματα, τα οποία έχουν σχέση και με την παραίτηση του γενικού γραμματέα για το μεταναστευτικό Οδυσσέα Βουδούρη.

Πληροφορούμαστε από ευρωπαϊκά δημοσιεύματα, ότι κονδύλια που έχουν διατεθεί στην Ελλάδα για το μεταναστευτικό, τα οποία ξεπερνούν το μισό δισεκατομμύριο ευρώ (509 εκατ. ευρώ) φαίνεται πως πολλά από αυτά έχουν καταλήξει σε ΜΚΟ και σε διεθνείς οργανισμούς. (Υπήρξε πληροφορία, ότι σε πρόγραμμα για στέγαση προσφύγων σε σπίτια, κάποιοι θεώρησαν σκόπιμο να «επεκτείνουν» το πρόγραμμα σε πρόσωπα που δεν περιλαμβάνονται στις λίστες που έχουν δοθεί (με τι κίνητρο άραγε;) με αποτέλεσμα να το αντιληφθούν δικαιούχοι και να συμβούν πολλά ευτράπελα με πολιορκία των γραφείων της υπεύθυνης ΜΚΟ…

Το αναφερόμενο Defence-Point κάνει λόγο για επαγγελματίες «φιλανθρώπους» της μπίζνας των ΜΚΟ, τις οποίες κάποιοι τις έχουν κάνει «σημαία», με τους καλόπιστους ιδεαλιστές, νεαρής κυρίως ηλικίας, να πέφτουν θύματα των επιτηδείων, ανακαλύπτοντας αργά, με τραυματικό τρόπο, την πραγματικότητα.

Μακεδών
Πηγή Voria

Ο ΧΡΟΝΟΣ ΞΕΚΙΝΑ ΑΠΟ ... ΤΩΡΑ !!!

Υπάρχει ακόμη χρόνος…για όλους εμάς που καθίσαμε στο πεζούλι της ιστορίας κοιτώντας τα παπούτσια μας. Την πίκρα της ήττας την γευτήκαμε και την απογοήτευση για ακόμη ένα στημένο παιχνίδι στο οποίο αν και δεν παίξαμε γίναμε θεατές της εξ αρχής χαμένης κερκίδας. 

Την ζήσαμε την νύχτα εκείνη που αγνοούσαμε ότι υπάρχει, κι όμως φθάσαμε κι εμείς να μετράμε τα σανίδια του ταβανιού για να διώξουμε την οργή που έκλεψε ακόμη και τον ύπνο μας. Όμως, υπάρχει ακόμη χρόνος για όλους εμάς που γνωρίζουμε ότι όλα τελείωσαν σε αυτόν τον τόπο. Αρκεί να σκοτώσουμε άνευ ελέους όλες τις φωνές όλων των τεράτων που θέλουν να μας πείσουν ότι κρεμόμαστε από τις ανορθόγραφα ραγιάδικες υπογραφές τους. 

Υπάρχει χρόνος να λύσουμε και να καθαρίσουμε τα όπλα του μυαλού μας, να τοποθετήσουμε τις σφαίρες της συνείδησής μας στην θαλάμη, να στοχεύσουμε στις φλύαρες γλώσσες των άνανδρων υπεροπτών και να πατήσουμε την σκανδάλη χωρίς τρέμουλο στο χέρι μας. Να σιωπήσουν εντελώς μέσα μας. Να τους αψηφήσουμε βάζοντας στην δική μας κάλπη τα χρεόγραφα της αξιοπρέπειας που μας στέρησαν δίχως σταγόνα οίκτου. Χωρίς ομάδες, χωρίς καταστατικά, χωρίς γελοίες ψηφοφορίες, χωρίς συζητήσεις επί συζητήσεων, χωρίς αναλύσεις επί αναλύσεων, χωρίς ούτε μία σταγόνα αίμα να πέσει. Αναίμακτα μας σκοτώνουν, αναίμακτα να σιωπήσουν. 

Υπάρχει ακόμη χρόνος… για όλους εκείνους που δεν είδαν την Ελλάδα ως δικαίωμα αλλά ως υποχρέωση. Για εκείνους που μέχρι σήμερα έχουν διανύσει την ζωή τους ως στόχοι ανάλγητων πολιτικάντηδων οι οποίοι κρύβουν την δειλία τους μέσα στα χάρτινα κάστρα πολιτικών κομμάτων με σημαία την δημοκρατία. 

Κοίτα τους, λοιπόν, εκείνους, πώς επιβίωσαν από τις σφαίρες της αναξιοκρατίας, της αδικίας, της προδοσίας, της σκληρής επίγνωσης του τι είναι για τους ασήμαντους θνητούς αλλά εκλεγμένους αθανάτους. Μια χαρά αναπνέουν δίπλα μας ακόμα και αν τώρα κοιτάνε σιωπηλοί τα παπούτσια τους. 

Υπάρχει ακόμα χρόνος όσο ο καθρέπτης που αντικρίζουμε το πρωί έχει την φάτσα μας ως αντικατοπτρισμό. Υπάρχει χρόνος…για όλους τους ήρωες που κρύβουμε μέσα μας. Τους σιωπηλούς μικρούς μας εαυτούς που θέλουν να πάρουν την θέση μας μα εμείς τους καταπιέζουμε είτε από στιγμιαίο φρενάρισμα της δήθεν ηθικής, είτε από την χρόνια εκπαίδευσή μας να οριζόμαστε και όχι να ορίζουμε. Να μένουμε σιωπηλοί μη και διακόψουμε τον πολυλογά πολιτικό από τις εξαγγελίες του σχεδίου που σκοπό έχει να μας καταδικάσει στον ρόλο του ανυποψίαστου εύκολου στόχου ή του ήσυχου απείθαρχου στημένο στον τοίχο. 

Υπάρχει χρόνος για αυτούς που δεν χωράνε σε γραμμάτια και εικονικά χρέη. Υπάρχει χρόνος να ορίσουμε το δικό μας μέγεθος απλώνοντας την ψυχή μας σαν χάρτη. Να γίνουμε εμείς Ελλάδα, στέλνοντας σιωπηλώς τα μαντάτα ότι ο χρόνος για τους ατσαλάκωτους μαλθακούς ανελέητους εκτελεστές μας, μόλις τελείωσε.

Πηγή SimpleMan

ΕΥΡΩ , ΕΥΧΗ η ΚΑΤΑΡΑ ;

Η άσκηση μίας εθνικής νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής είναι εξαιρετικά σημαντική, ιδιαίτερα σε δύσκολες εποχές, αφού η Ευρωζώνη δεν έχει κανέναν μηχανισμό διαχείρισης κρίσεων – κάτι που φαίνεται από τα τεράστια προβλήματα της Φινλανδίας και της Δανίας, σε αντίθεση με τη Σουηδία και τη Νορβηγία.

.

.

«Δεν είναι δυνατόν να επιβάλλεις την αλλαγή σε ανθρώπους που δεν αντιλαμβάνονται πλήρως τα οφέλη της και δεν θα εργαστούν από κοινού για να την υλοποιήσουν – αρκεί βέβαια αυτή η αλλαγή να μπορεί να πείσει αντικειμενικά για την αποτελεσματικότητα της«.

.

Ανάλυση

Πριν από όλα, οφείλουμε να τονίσουμε ότι δεν είμαστε ποτέ υπέρ της δραχμής, θεωρώντας πως η Ελλάδα είναι εγκλωβισμένη στο ευρώ, στο χρέος και στα μνημόνια (ανάλυση) – χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρόκειται για μία δογματική αντίληψη. Πόσο μάλλον αφού έχουμε καταγράψει όσο καλύτερα μπορούσαμε τα προβλήματα τυχόν υιοθέτησης της δραχμής πρόσφατα (άρθρο), σε έναν δημόσιο διάλογο – λαμβάνοντας και δημοσιεύοντας διαφορετικές τοποθετήσεις (άρθρο).

Αντίθετα, είμαστε υπέρ της λιρέτας για την Ιταλία (άρθρο), πιστεύοντας πως εάν δεν το τολμήσει θα καταστραφεί εντελώς η οικονομία της – ενώ θεωρούμε γενικότερα πως το ευρώ είναι ένα θνησιγενές νόμισμα που θα καταρρεύσει σύντομα, εάν δεν ενωθεί η Ευρωζώνη τραπεζικά, δημοσιονομικά και, κυρίως, πολιτικά.

Η βασική αιτία είναι το ότι, η Ευρωζώνη δεν διαθέτει κανένα μηχανισμό εξισορρόπησης της απώλειας της ανταγωνιστικότητας των κρατών-μελών της, όπως ήταν η υποτίμηση των νομισμάτων στο παρελθόν – ενώ πρόκειται για εντελώς διαφορετικές οικονομίες που είναι αδύνατον να τις χειριστεί μία κοινή κεντρική τράπεζα, με την ίδια νομισματική πολιτική για όλους.

Εν τούτοις, είμαστε επίσης σχεδόν σίγουροι πως οι Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης δεν πρόκειται ποτέ να δημιουργηθούν – μεταξύ άλλων επειδή η Γερμανία δεν φαίνεται να έχει καμία τέτοια πρόθεση, οπότε θα ήταν καλύτερη η επιστροφή όλων των χωρών μαζί στην προ ευρώ εποχή (ανάλυση). Ως εκ τούτου, είμαστε ουσιαστικά εναντίον του ευρώ, έχοντας την άποψη πως εάν δεν απελευθερωθούν τα κράτη από τα δεσμά του, από τη φυλακή της Ευρωζώνης καλύτερα, τότε θα καταστραφούν το ένα μετά το άλλο – αφού προηγουμένως τα απομυζήσει η Γερμανία με την πολιτική της φτωχοποίησης του γείτονα (ανάλυση), δημιουργώντας το 4ο Ράιχ με οικονομικά όπλα.

Από την άλλη πλευρά, επειδή θεωρούμε πως πρέπει να τεκμηριώνει κανείς τις απόψεις του, χωρίς να επικεντρώνεται σε κάποιες χώρες του Νότου και ειδικά στην Ελλάδα, αφού έτσι μπορεί να θεωρηθεί μη αντικειμενικός, κρίνουμε σκόπιμο να αναφερθούμε σε ορισμένα άλλα κράτη, με πανομοιότυπες οικονομίες και εθνικά συστήματα – όπως είναι τα σκανδιναβικά. Στα πλαίσια αυτά τα εξής:

Η Φινλανδία

Έχοντας αναλύσει πολλές φορές τα προβλήματα της χώρας (άρθρο) που εμφανίσθηκαν μετά την κατάρρευση της NOKIA, η οποία είχε μεγάλες επιπτώσεις στο ΑΕΠ, αναφέραμε πως η κυβέρνηση αντέδρασε με μία σημαντική επέκταση της δημοσιονομικής της πολιτικής– έχοντας όλα τα μέσα, αφού το δημόσιο χρέος της Φινλανδίας ήταν σχετικά χαμηλό, ενώ είχε πλεονάσματα.

Οι ενέργειες της όμως αυτές επιδείνωσαν σε μεγάλο βαθμό τον προηγουμένως εξαιρετικό κρατικό προϋπολογισμό εντός ενός μόνο έτους – όπου, από πλεονασματικός περί το 5% του ΑΕΠ, μετατράπηκε σε έντονα ελλειμματικό (-3% του ΑΕΠ). Παρά το ότι δε στη συνέχεια καλυτέρευσε, παραμένει αρνητικός (γράφημα) – λόγω του ότι η χώρα εφαρμόζει την πολιτική λιτότητας, η οποία συρρικνώνει το ΑΕΠ, προκαλεί ελλείμματα και αυξάνει το δημόσιο χρέος (από 32,7% του ΑΕΠ το 2008 έφτασε στο 63,1% το 2015, οπότε σχεδόν διπλασιάσθηκε).

Επεξήγηση γραφήματος: Κρατικός προϋπολογισμός ως προς το ΑΕΠ της Φινλανδίας (μπλε στήλες, αριστερή κάθετος), σε σχέση με την εξέλιξη του πραγματικού ΑΕΠ (διακεκομμένη γραμμή, δεξιά κάθετος).

Περαιτέρω, για μία οικονομία που βιώνει μία μεγάλη συρρίκνωση της παραγωγής της (όπως άλλωστε και η Ελλάδα), η εφαρμογή της πολιτικής λιτότητας που επιβάλλει η Ευρωζώνη στη Φινλανδία (Μάαστριχτ), είναι εξαιρετικά καταστροφική – αφού τα μέτρα που υιοθετούνται δεν περιορίζουν ούτε τα ελλείμματα, ούτε βέβαια τα χρέη, ενώ δεν επαναφέρουν το ρυθμό ανάπτυξης.

Αντίθετα, μειώνουν το ΑΕΠ, οπότε νομοτελειακά αυξάνονται τα ελλείμματα σε σχέση με αυτό – κάτι που θεωρείται απλή αριθμητική, χωρίς να χρειάζονται καθόλου οικονομικές γνώσεις. Λογικά λοιπόν η χώρα είναι για τέσσερα συνεχή χρόνια βυθισμένη στην ύφεση – πόσο μάλλον αφού η λιτότητα είναι μία αυτοκαταστροφική πολιτική για μία οικονομία, στην οποία λόγω ενός «εξωγενούς σοκ» έχει καταστραφεί η προσφορά (παραγωγική βάση).

Το μοναδικό στοιχείο που προστατεύει πλέον τη φινλανδική οικονομία από την πλήρη κατάρρευση, είναι η επεκτατική νομισματική πολιτική της ΕΚΤ, μέσω των χαμηλών βασικών επιτοκίων και της ποσοτικής χαλάρωσης (QE) – η οποία αποτελεί μεν ένα πολύ ασθενές αναπτυξιακό ερέθισμα, αλλά είναι καλύτερη από το τίποτα. Παρά το ότι λοιπόν η Φινλανδία θεωρείται από πολλούς ως μία ευημερούσα χώρα του πυρήνα της Ευρωζώνης, στην πραγματικότητα η οικονομία της είναι παρόμοια με τις αδύναμες των χωρών του Νότου – όπως φαίνεται από το γράφημα που ακολουθεί.

Επεξήγηση γραφήματος: Εξέλιξη του ονομαστικού ΑΕΠ με αφετηρία το τέταρτο τρίμηνο του 2007 (=100) διαφόρων κρατών – όπου η Φινλανδία (μαύρη καμπύλη), μαζί με την Ιταλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία, ευρίσκεται στις τελευταίες θέσεις.

Ολοκληρώνοντας, εάν η ΕΚΤ δεν στήριζε τη Φινλανδία, θα αντιμετώπιζε πολύ μεγαλύτερα προβλήματα. Παρ’ όλα αυτά, εάν συνεχίσει να εφαρμόζει την ίδια πολιτική, κάποια στιγμή θα καταστραφεί εντελώς.

Η Δανία

Ανάλογα με τη Φινλανδία και τη Σουηδία, βίωσε και η Δανία μία μεγάλη ύφεση μετά το 2008, η οποία έφτασε στο αποκορύφωμα της το δεύτερο τρίμηνο του 2010. Σε αντίθεση όμως με τη Σουηδία, η χώρα δεν έχει έκτοτε συνέλθει – όπως ακριβώς έχει συμβεί με τη Φινλανδία. Εν τούτοις, η Δανία δεν βίωσε ένα σοκ στον τομέα της προσφοράς (παραγωγής), όπως η Φινλανδία λόγω κυρίως της NOKIA – ενώ δεν είναι μέλος της Ευρωζώνης.

Εύλογα λοιπόν αναρωτιέται κανείς γιατί η οικονομία της λιμνάζει για επτά σχεδόν χρόνια, αδυνατώντας να επανέλθει – παρά το ότι έχει πλεονασματικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και χαμηλό δημόσιο χρέος (40,2% του ΑΕΠ το 2015). Γιατί δηλαδή τα ελλείμματα στον προϋπολογισμό της παραμένουν, από πλεονάσματα προηγουμένως, καθώς επίσης γιατί το ΑΕΠ της συρρικνώνεται (γράφημα).

Επεξήγηση γραφήματος: Κρατικός προϋπολογισμός ως προς το ΑΕΠ της Δανίας (μπλε στήλες, αριστερή κάθετος), σε σχέση με την εξέλιξη του πραγματικού ΑΕΠ (διακεκομμένη γραμμή, δεξιά κάθετος).

Περαιτέρω, οι περισσότεροι υποθέτουν πως η δυσμενής αυτή εξέλιξη οφείλεται στο γενναιόδωρο κοινωνικό της κράτος, καθώς επίσης στην υψηλή φορολογία – όπου το μεν πρώτο εμποδίζει θεωρητικά την παραγωγική εργασία, ενώ οι μεγάλοι φόροι επιβαρύνουν τις επιχειρήσεις. Ως εκ τούτου, εύλογα η συνταγή που προτείνουν είναι ο περιορισμός του κοινωνικού κράτους και η μείωση της φορολογίας – κάτι που ακούγεται και στην Ελλάδα, από ορισμένα πολιτικά κόμματα.

Εν τούτοις, η Σουηδία χαρακτηρίζεται από ένα ανάλογα γενναιόδωρο κοινωνικό κράτος, καθώς επίσης από πολύ υψηλούς συντελεστές φορολόγησης – όπως άλλωστε η Νορβηγία και η Φινλανδία. Όλες αυτές οι χώρες δε, έχουν προσπαθήσει τα τελευταία χρόνια να αυξήσουν την αποδοτικότητα των κοινωνικών τους συστημάτων, καθώς επίσης να μειώσουν το κόστος – ενώ, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η Δανία έχει κάνει τις περισσότερες μεταρρυθμίσεις από κάθε άλλη σκανδιναβική χώρα (γράφημα στο άρθρο μας: διαρθρωτικές αλλαγές).

Επομένως, δεν είναι εύκολο να κατανοήσει κανείς τη σημαντικότατη διαφορά της οικονομικής εξέλιξης (ΑΕΠ) της Δανίας και της Φινλανδίας, σε σχέση με τη Σουηδία, όπως φαίνεται από το γράφημα που ακολουθεί – αφού δεν μπορεί να οφείλεται στο κοινωνικό κράτος και στην υψηλή φορολογία. Όσον αφορά τη Νορβηγία, η οποία δεν βίωσε μία ανάλογα μεγάλη ύφεση με τις άλλες σκανδιναβικές χώρες, ίσως κάποιοι θεωρήσουν πως οφείλεται στο ότι, είναι μία πετρελαιοπαραγωγός χώρα – κάτι που όμως δεν ισχύει, όπως θα τεκμηριώσουμε παρακάτω.

Επεξήγηση γραφήματος: Αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ από το 2008 (=100) στη Δανία (γαλάζια καμπύλη κάτω), στη Φινλανδία (κόκκινη κάτω), στη Νορβηγία (πράσινη επάνω) και στη Σουηδία (σκούρα επάνω).

Συμπεραίνεται λοιπόν ότι η αιτία θα πρέπει να είναι κάποιος άλλος εξωγενής παράγοντας, κοινός για τη Φινλανδία και τη Δανία – όπου για την πρώτη αναφέραμε ήδη πως πρόκειται για την συμμετοχή της στην Ευρωζώνη. Αυτός είναι ο λόγος που δεν μπορεί να υιοθετεί τη δική της μονεταριστική πολιτική, όπως η Σουηδία – συμπεριλαμβανομένης της υποτίμησης του νομίσματος, για την αντιμετώπιση των εξωτερικών οικονομικών σοκ. Εκτός αυτού, η δημοσιονομική πολιτική της Φινλανδίας οφείλει να είναι εντός των πλαισίων του Μάαστριχτ, αφού διαφορετικά της επιβάλλονται κυρώσεις – ακόμη και αν η πολιτική αυτή καταστρέφει την οικονομία της.

Ο κοινός αυτός εξωγενής παράγοντας είναι επίσης η Ευρωζώνη για τη Δανία, παρά το ότι δεν είναι μέλος της – επειδή είναι συνδεδεμένη με το Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών ΙΙ (Exchange Rate Mechanism, ERM II), ο οποίος αποτελεί το προκαταρκτικό στάδιο για τη συμμετοχή της στη νομισματική ένωση. Ως εκ τούτου, είναι υποχρεωμένη να διατηρεί την ισοτιμία του νομίσματος της σε μία συμφωνημένη διακύμανση, σε σχέση με το ευρώ – γεγονός που σημαίνει ότι, η νομισματική πολιτική της Δανίας δεν καθορίζεται σε ένα μεγάλο βαθμό από τις εσωτερικές της ανάγκες, αλλά από τις αποφάσεις της ΕΚΤ, είτε αυτές ταιριάζουν με την οικονομία της, είτε όχι.

Εκτός αυτού, η Δανία δεσμεύεται επίσης από τις αυστηρές διατάξεις του «Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης» της Ευρωζώνης – κάτι που σημαίνει ότι, υπόκειται στους ίδιους κανόνες τήρησης του κρατικού προϋπολογισμού, καθώς επίσης στις κυρώσεις, όπως ακριβώς ένα κράτος μέλος της νομισματικής ένωσης. Επομένως, τα προβλήματα της οικονομίας της οφείλονται στο ευρώ, όπως αυτά της Φινλανδίας – χωρίς την παραμικρή αμφιβολία.

Η Σουηδία

Η χώρα δεν είναι ούτε μέλος της Ευρωζώνης όπως η Φινλανδία, ούτε του μηχανισμού ERM II όπως η Δανία. Βέβαια, σε κάποια χρονική στιγμή στο μέλλον έχει προγραμματισθεί η συμμετοχή της, αλλά κατά κάποιον παράδοξο τρόπο καταφέρνει πάντοτε να μην πετυχαίνει τα κριτήρια σύγκλισης. Επομένως η σουηδική κορώνα μπορεί να κυμαίνεται ελεύθερα σε σχέση με όλα τα άλλα νομίσματα, συμπεριλαμβανομένου του ευρώ – κάτι που, σε αντίθεση με τη Φινλανδία και τη Δανία, της εξασφαλίζει έναν πολύ μεγαλύτερο έλεγχο της νομισματικής της πολιτικής.

Παρά το ότι τώρα έχει υπογράψει/επικυρώσει το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης της Ευρωζώνης (πηγή), έχει αρνηθεί να δεσμευθεί με τους όρους του για εκείνο το χρονικό διάστημα που δεν είναι μέλος του ευρώ – ενώ, αν και πρέπει να τηρεί τα κριτήρια του Μάαστριχτ, δεν απειλείται με κυρώσεις όταν δεν το κάνει. Επομένως, δεν έχει κανένα από τα μειονεκτήματα του ευρώ – οπότε αυτός είναι ο λόγος που κατάφερε να ξεφύγει από την ύφεση, σε αντίθεση με τη Φινλανδία και τη Δανία.

Η Νορβηγία

Η χώρα δεν είναι μέλος της Ευρωζώνης, ούτε της ΕΕ, αλλά της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Ζώνης (ΕΕΑ) – κάτι που την καθιστά έμμεσα μέλος της Ε.Ε. στα πλαίσια των εμπορικών σχέσεων που αναπτύσσει, αφού διέπεται από τους ίδιους ακριβώς νόμους και κανονισμούς με τα υπόλοιπα μέλη (αυτό θα προσπαθήσει και η Βρετανία, εάν τελικά φύγει από την ΕΕ).

Εκτός αυτού είναι μία χώρα παραγωγής πετρελαίου, οπότε το νόμισμα της διέπεται από τους κανόνες του, όπως συμβαίνει με τη Ρωσία – αν και η οικονομία της δεν στηρίζεται στο πετρέλαιο, επειδή έχει δημιουργήσει ένα επενδυτικό κεφάλαιο που συγκεντρώνει τα πετρελαϊκά έσοδα, για να τα διανείμει δίκαια σε όλες τις γενεές (ανάλυση), καθώς επίσης για να προστατεύει το νόμισμα της από τις υπερβολικές ανατιμήσεις.

Εν τούτοις, αντιμετώπισε μεν προβλήματα κατά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, κυρίως όμως από την πρόσφατη κατάρρευση των τιμών του πετρελαίου (άρθρο) – με αποτέλεσμα να εμφανίσει πρόσφατα αρνητικό ρυθμό ανάπτυξης, καθώς επίσης μείωση των πλεονασμάτων στον προϋπολογισμό της (γράφημα).

Επεξήγηση γραφήματος: Εξέλιξη του πραγματικού ΑΕΠ (μπλε στήλη, αριστερή κάθετος) και του προϋπολογισμού της Νορβηγίας (διακεκομμένη γραμμή, δεξιά κάθετος)

Περαιτέρω, η Νορβηγία αποσύρει για πρώτη φορά χρήματα από το επενδυτικό κεφάλαιο της, για να εκτελέσει τον προγραμματισμένο προϋπολογισμό της (πηγή) – οπότε δεν είναι σίγουρο εάν θα αποφύγει τελικά να βυθιστεί σε μία μεγάλη ύφεση. Εν τούτοις, τα προβλήματα της οφείλονται κυρίως σε εξωγενείς αιτίες (τιμές πετρελαίου, παγκόσμια ύφεση κλπ.) και όχι στην πολιτική λιτότητας – όπως συμβαίνει με τις χώρες της Ευρωζώνης, συμπεριλαμβανομένης της Δανίας.

Ολοκληρώνοντας, οφείλουμε να συμπληρώσουμε πως οι σκανδιναβικές χώρες χαρακτηρίζονται από μία μεγάλη φούσκα ακινήτων, τυχόν έκρηξη της οποίας θα προκαλέσει τραπεζική κρίση – πόσο μάλλον εάν συνδυαστεί με τον ιδιωτικό τους τομέα, ο οποίος είναι υπερχρεωμένος σε μεγάλο βαθμό, κυρίως της Δανίας (ανάλυση). Αυτά τα προβλήματα όμως οφείλονται σε άλλους παράγοντες, οι οποίοι δεν έχουν καμία σχέση με το ευρώ – οπότε δεν είναι σημαντικά για το θέμα μας.

Επίλογος

Όπως συμπεραίνεται καθαρά από την παραπάνω μικρή ανάλυση, η άσκηση μίας εθνικής νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής είναι εξαιρετικά σημαντική, ιδιαίτερα σε εποχές κρίσης – ενώ η Ευρωζώνη δεν έχει κανέναν απολύτως μηχανισμό διαχείρισης κρίσεων. Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών-μελών της είναι υποχρεωμένες να ακολουθούν την ΕΚΤ, έχοντας ως εκ τούτου ελάχιστες δυνατότητες να προστατευθούν από τα τοπικά σοκ – ενώ, λόγω της απώλειας της τραπεζικής εποπτείας, η οποία ανήκει επίσης στην ΕΚΤ, έχουν χάσει τον έλεγχο των εμπορικών τραπεζών.

Κάτι ανάλογο συμβαίνει με τους υπουργούς οικονομικών, οι οποίοι έχουν πλέον ελάχιστη αυτονομία όταν η χώρα τους πλήττεται από υπερβολικά ελλείμματα – ενώ ο πραγματικός στόχος των κρατών δεν είναι δυστυχώς ο πληθωρισμός 2% που έχει συμφωνηθεί, αλλά η διατήρηση των ελλειμμάτων κάτω από το 3% εις βάρος των θέσεων εργασίας. Όταν δε η ΕΚΤ προσπαθεί να αυξήσει τον πληθωρισμό με τη νομισματική της πολιτική, δεν τα καταφέρνει – επειδή την ίδια στιγμή η Κομισιόν, κατ’ εντολή της καγκελαρίου, πιέζει να μειωθούν τα ελλείμματα, εις βάρος της ζήτησης, προκαλώντας αποπληθωρισμό.

Στα πλαίσια αυτά, η οικονομική καταστροφή που βιώνει η Φινλανδία, όπως επίσης πολλές από τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης, οφείλεται στη συμμετοχή τους στην Ευρωζώνη – ενώ αυτή της Δανίας στη συμμετοχή της στο μηχανισμό ERM II.

Επομένως, δεν έχει σχέση ούτε με το κοινωνικό κράτος, ούτε με την υψηλή φορολόγηση, ούτε με την ανάγκη υιοθέτησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων – αλλά με τη δομή της Ευρωζώνης η οποία, εάν δεν αλλάξει αμέσως, θα προκαλέσει σε όλα τα κράτη μεγάλες καταστροφές. Η άνοδος των ακροδεξιών κομμάτων, οι εσωτερικές κοινωνικές αναταραχές και εξεγέρσεις, οι διακρατικές συγκρούσεις κοκ. είναι μερικές μόνο από αυτές – ενώ δεν μπορούν να αποκλεισθούν πολύ πιο δυσάρεστες, τις οποίες καλύτερα να μην αναφέρει κανείς.

Ελπίδα βέβαια υπάρχει για να αποφευχθούν όλα αυτά – η οποία δεν είναι άλλη από την επιστροφή όλων των κρατών μαζί στην αφετηρία, όπως άλλωστε ζητάει μία κίνηση που έχει δημιουργηθεί στη Γερμανία (EUREXIT), με αντίθετη της τη «Restart Europe now». Βέβαια, αφού προηγουμένως διορθωθούν όλες εκείνες οι στρεβλώσεις που προκάλεσε η νομισματική ένωση από την ίδρυση της, η καταστροφική πολιτική λιτότητας, καθώς επίσης το προμελετημένο έγκλημα των μνημονίων σε ορισμένες χώρες, όπως η Ελλάδα (χωρίς ποτέ να υποτιμάμε τα δικά μας λάθη και τις δικές μας ευθύνες ως Έλληνες).

Βασίλης Βιλιάρδος

Βιβλιογραφία: Bofinger, Copola, Horn

Πηγή Analyst